Liczba czynników wpływających na prawidłowy wzrost i rozwój roślin jest tak duża, że aż zniechęcająca. W ich klasyfikacji może pomóc podział na trzy podstawowe grupy. Są to podłoża, odczyn/twardość oraz składniki odżywcze. Każda z tych kategorii jest uzależniona od poprzedniej, a wszystkie razem są niezbędne, by zapewnić optymalny rozwój organizmów roślinnych.
[center]
![Obrazek](http://www.zoofokus.pl/templates/img/fluorite.jpg)
Odpowiednie podłoże to podstawa tego systemu. Żwir wysokiej jakości (Flourite, Flourite Red, Onyx Standard) decyduje o sukcesie. Choć tańsze produkty mogą obniżyć nieco koszt założenia zbiornika, w dalszej perspektywie takie rozwiązanie okazuje się nieopłacalne, ponieważ więcej wydawać się będzie na nawozy, dostarczające składników odżywczych. Dzięki zainwestowaniu w wysokiej jakości podłoże możemy mieć ładne akwarium roślinne, które wprawdzie nie przyniesie nam nagród na konkursach, ale będzie łatwe w utrzymaniu, co nie jest bez znaczenia szczególnie dla początkujących akwarystów. Niektórzy hobbyści zdecydują się pozostać na tym etapie, inni będą myśleli o przejściu na wyższy poziom, koncentrując się na zapewnieniu roślinom jeszcze lepszych warunków do rozwoju. W tym momencie należy zainteresować się drugą grupą czynników, to jest odczynem i twardością wody. Optymalizacji tych parametrów dokonuje się za pomocą odpowiednio dobranych buforów i soli mineralnych. Choć pojęcia odczynu i twardości są powszechnie znane, warto jednak byłoby przybliżyć je początkującym akwarystom. Odczyn, podawany w skali pH, jest ujemnym logarytmem dziesiętnym stężenia jonów hydroniowych (H3O+). Z tego powodu im niższa wartość pH, tym bardziej kwaśny roztwór. KH to tak zwana twardość węglanowa (przemijająca), opisująca zawartość w wodzie węglanów i wodorowęglanów wapnia i magnezu. Ponieważ substancje te mają zdolność buforowania odczynu, wzrost jednego czynnika pociąga za sobą podwyższenie drugiego (tak samo, jeśli spada KH, pH także ulega obniżeniu). GH to tak zwana twardość ogólna, w skład której wchodzi oprócz twardości węglanowej twardość niewęglanowa (stała), na którą ma wpływ obecność w wodzie takich soli jak chlorki, siarczany, azotany czy krzemiany. Im twardsza woda, tym więcej soli zawiera. Wiele gatunków roślin wodnych (na przykład Cryptocoryne sp. czy Aponogeton sp.) jest przystosowana do życia w wodzie miękkiej, podczas gdy inne (Saggitaria subulata, Riccia fluitans) preferują wodę twardą. Rodzaj hodowanych roślin będzie decydował o sposobie przygotowania znajdującej się w akwarium wody. Przy roślinach należących do pierwszej grupy będziemy dążyli do zapewnienia im odpowiednio miękkiej wody. Jeżeli ta dostępna w wodociągach jest twarda, można zmiękczać ją korzystając z filtra odwrotnej osmozy (RO) lub kupować wodę demineralizowaną/dejonizowaną.
[center]
![Obrazek](http://www.zoofokus.pl/templates/img/equilibrum.jpg)
Następnie poprzez dodawanie odpowiednich preparatów (Acid Buffer, Alkaline Buffer – w płynie lub proszku, Equilibrium), możemy doprowadzić odczyn i twardość ogólną oraz węglanową do pożądanego poziomu. Przy roślinach tolerujących wysoką twardość wody sytuacja jest nieco łatwiejsza, szczególnie jeśli dysponujemy taką właśnie wodą dostarczaną przez wodociągi. Wtedy najczęściej wystarczy jedynie doprowadzić ją do odpowiedniego odczynu. Warto zwrócić uwagę, że wiele roślin preferujących wodę miękką (Cryptocoryne sp. czy Aponogeton sp.) nieźle radzi sobie także w twardej, dlatego przed zainwestowaniem w filtry warto sprawdzić, jak będą się rozwijały, jeśli do akwarium nalejemy dostępnej nam wody z kranu (oczywiście odstanej i odpowiednio uzdatnionej).
Ostatnią grupą czynników mających wpływ na rozwój roślin są nawozy i zawarte w nich składniki mineralne: organiczne (witaminy, aminokwasy, węgiel, etc), makro- i mikroelementy (żelazo, mangan, nikiel, kobalt, etc). W tej grupie możemy wyodrębnić substancje zaspokajające coraz bardziej specyficzne wymagania roślin. Najskuteczniejszą metodą, by przekonać się, czego nasze akwarium potrzebuje, jest podawanie przez kilka miesięcy zestawu wybranych produktów. Jeśli w rozwoju roślin nastąpią radykalne zmiany na lepsze (przyspieszenie wzrostu, lepsze wybarwienie) będzie to oznaczało, iż dozowane składniki są im niezbędne. Jeżeli nie zauważymy poprawy, stosowanie preparatów nie jest konieczne. Przy braku pewności co do konieczności podawania jakiegoś produktu, można zmniejszyć jego dawkę o połowę. Pogorszenie kondycji rośli będzie oznaczało, że jest on niezbędny.
[center]
![Obrazek](http://www.zoofokus.pl/templates/img/flourish.jpg)
Użytkownikom produktów firmy Seachem zalecamy rozpoczęcie nawożenia od preparatów Flourish lub/i Flourish Tabs. Dostarczają one szerokiej gamy składników odżywczych (witamin i aminokwasów), makro- i mikroelementów oraz pierwiastków śladowych (żelazo, mangan, nikiel, kobalt, etc.), które mają korzystny wpływ na rozwój roślin. Często się zdarza, że pierwiastki śladowe są wykorzystywane przez intensywnie rosnące rośliny szybciej niż pozostałe składniki. W takim przypadku warto oprócz wymieniowych wyżej preparatów podawać jeszcze Flourish Trace.
Kiedy zaspokoimy podstawowe zapotrzebowanie organizmów roślinnych na składniki odżywcze, można przystąpić do bardziej zaawansowanej suplementacji. Ponieważ wymagania roślin, tempo zużywania składników oraz parametry wody mogą się różnić, najlepszym rozwiązaniem wydaje się rozdzielenie poszczególnych komponentów i podawanie ich indywidualnie, w miarę potrzeby. Czasem poziom danej substancji musi być wcześniej sprawdzony za pomocą odpowiedniego testu (Multi Test: Iron, Multi Test: Phosphate, Multi Test: Nitrite & Nitrate), bywa jednak tak, że wystarczy sama obserwacja wyglądu roślin. Kontrola poziomu jest ważna w przypadku związków takich jak: azot, fosfor, potas, węgiel i żelazo. Azot jest składnikiem białek i kwasów nukleinowych, fosfor znajduje się w cząsteczkach ATP i NADP, kwasach nukleinowych i fosfolipidach; potas jest aktywatorem enzymów, a jego jony decydują o równowadze elektrolitycznej. Węgiel to materiał budulcowy wszystkich żywych organizmów, niezbędny roślinom dla prawidłowego wzrostu. Żelazo jest niezbędne w syntezie chlorofilu, bierze udział w reakcjach utleniania – redukcji i transporcie elektronów. Seachem ma w swojej ofercie preparaty pozwalające na uzupełnianie braku tych związków i pierwiastków (Flourish Nitrogen, Flourish Phosphorus, Flourish Potassium, Flourish Excel, Flourish Iron).
[center]
![Obrazek](http://www.zoofokus.pl/templates/img/flourish_zestaw.jpg)
Panuje przekonanie, że akwaria roślinne są zbyt trudne dla początkującego hobbysty. Naszym zdaniem jest wręcz odwrotnie. Dzięki zastosowaniu odpowiedniego podłoża można przy niewielkim wysiłku stać się posiadaczem pięknego zbiornika, niewymagającego żmudnej pielęgnacji, co stanowi świetny punkt wyjściowy dla bardziej ambitnych projektów, których realizacja będzie możliwa dzięki nabytemu z czasem doświadczeniu.